سرج ارستر Surge arrester یک وسیله ی الکتریکی می باشد که بری محافظت از وسایل الکتریکی در مقابل جریان و ولتاژ غیر عادی به کار می رود و ولتاژ را در آستانه ی ۱۲۰ ولت نگه می دارد. وقتی آستانه ای بالاتر از ۱۲۰ ولت باشد سرج پروتکتور ولتاژ را پایین می آورد یا آنرا متوقف می کند. بدون سرج پروتکتور اگر ولتاژی بالاتر از ۱۲۰ ولت باشد آن دستگاه صدمه می بیند. سرج پروتکتورها از وسایل الکترونیکی در مقابل جریان برق محافظت می کنند.
سرج پروتکتورها از قطعات زیر تشکیل شده است:
هسته ی آهنی انتقال دهنده –زینر دیود- واریستور اکسیدی فلزی

دسته بندی سرج ارستر Surge arrester

  • ارسترهای کلاس B یا کلاس І
  • ارسترهای کلاس C یا کلاس ІІ
  • ارسترهای کلاس B+C یا کلاس ІІ + І
  • ارسترهای کلاس D
  • ارسترهای دیتا و مخابراتی
  • ارستر فتوولتاییک

نحوه عملکرد سرج ارستر

زمانی که صاعقه به ساختمان اصابت می کند سرج ارستر به عنوان یک محافظ در برابر تخریب ساختمان از صاعقه عمل کرده و جریان زیاد را تحمل می کند و جریان اضافی را به زمین منتقل می کند.

مشخصات انواع سرج ارستر Surge arrester تابلویی

  • ارستر کلاس B:
  • ( Lightning Current Arrester )

این ارسترها به عنوان حفاظت اولیه در برابر صاعقه با تحمل جریان KA 100 (کیلو آمپر) مورد استفاده قرار می گیرد.

این نوع از سرج ارستر تابلویی به منظور محافظت از دستگاه های الکترونیکی در برابر جریان گذرای ناشی از رعد و برق استفاده می شود و دارای بهره وری و اثر بخشی بالایی می باشد. این سرج ارستر تک قطبی می باشد و برای حفاظت از تاسیسات برقی و تجهیزات الکترونیکی در هنگام اضافه ولتاژ و یا جریان رعد و برق مستقیم مورد استفاده قرار می گیرد و دارای ظرفیت تخلیه بالایی می باشد و برای استفاده و نصب IV نیز مناسب می باشد.

  • ارستر کلاس C:

  • ( Lightning Current Arrester )

این ارسترها برای محافظت در مقابل سوئیچینگ می باشندکه به عنوان حفاظت ثانویه در مقابل اضافه ولتاژ عمل می کنند و ولتاژ نشتی از ارسترهای کلاس B را حذف می نمایند و همچنین ولتاژهای ناشی از سوئیچینگ، بر روی شبکه برق قدرت را به زمین منتقل می نماید.

سرج ارستر تابلویی کلاس C طوری طراحی شده است که رابط میان هادی سیستم الکتریکی و و زمین باشد و میزان اضافه ولتاژ در دستگاه الکتریکی را کاهش دهد. سرج ارستر کلاس C تک قطبی بوده و برای محافظت از تجهیزات الکتریکی در هنگام تغییر ولتاژ ناشی از رعد و برق به کار میرود. این سرج ارستر به دلیل آنکه دارای وریستور اکسید فلزی می باشد از ظرفیت تخلیه بالایی برخوردار است.

 


  • سرج ارستر تابلویی کلاس B+C:

  • ( Lightning Current Arrester )

این نوع ارسترها بالاترین حفاظت را در حالت اضافه ولتاژ ناگهانی دارا می باشند و در تابلو سازی، مخابرات، مراکز صنعتی و نظامی مورد استفاده قرار می گیرند. امروزه بیشتر از این ارسترها استفاده می شود.

سرج ارستر کلاس B+C برای حفاظت از سیستم های الکتریکی در زمان توزیع ولتاژ پایین ناشی از رعد و برق و یا سوئیچ داخلی دستگاه های الکترونیکی مورد استفاده قرار می گیرد. ویژگی این نوع از سرج ارستر آن است که به هنگام تخلیه جران اضافی گاز های داغ یونیزه صادر نمیکند بنا بر این نیاز نیست که از وسایل قابل اشتعال دور نگاه داشته شود.

  • ارستر کلاس D:

  • ( Lightning Current Arrester )

جهت تکمیل و مقابله با اضافه ولتاژ از این نوع ارسترها استفاده می گردد.

سرج ارستر کلاس D در خطوطی که دارای ولتاژ پایین می باشند مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع از سرج ارستر تابلویی نمی بایست در معرض مستقیم رعد و برق قرار گیرد. سرج ارستر کلاس A برای تغییرات جزئی جریان s µ ۲۰/ ۸ با حد اکثرپیک ۵ kv طراحی شده است.

 

  • ارستر مخابراتی یا دیتا

این نوع ارسترها برای حفاظت از خطوط کابلهای CAF5 و CAT6 با ورودی و خروجی RJ45 وهمچنین برای حفاظت از دوربین ها مورد استفاده قرار می گیرد.

سرج ارستر دیتا Surge arrester

  • ارستر فتوولتاییک یا سرج ارستر تابلویی :

این نوع ارسترها برای حفاظت از انواع پنل های خورشیدی، اینورتر خورشیدی، سلول های خورشیدی، اینورتر DC و همچنین جهت حفاظت در مقابل رعد و برق و صاعقه مورد استفاده قرار می گیرد.